تبلیغات
azarbaycan452 - پیوندهای فرهنگی ؛ تاریخی ترکستان شرقی و آذربایجان
باری توپراغا بورجون قویما چیخا یادیندان آخی چوخ یاتاجاق سان بو توپراق آلتیندا سن
درباره وبلاگ

آرشیو

آخرین پستها

پیوندها

پیوندهای روزانه

صفحات جانبی

نویسندگان

آمار وبلاگ

Admin Logo
themebox

تقویم
خبر
تقویم گیلکی

حامیان محیط زیست آذربایجان

تبلیغ

پیوندهای فرهنگی ؛ تاریخی ترکستان شرقی و آذربایجان

نقشه ترکستان شرقی

پیوندهای فرهنگی ؛ تاریخی ترکستان شرقی و آذربایجان

    ترکستان شرقی با مساحتی به وسعت 65/1 میلیون کیلومترمربع سرزمینی وسیع با آب و هوای معتدل و خشک است که درست در وسط قاره آسیا قرار گرفته است که از طرف غرب  به ترکستان غربی،از جنوب به پاکستان ، کشمیر، افغانستان و تبت،از شمال به سیبری ودر نهایت از طرف شرق و شمال شرقی به چین و مغولستان محدود می باشد.در این سرزمین جمعیتی بالغ بر 50 میلیون ترک اویغور زندگی می کنند .ترکستان شرقی  از سال1949 تحت اشغال دولت کمونیستی چین درآمده است و مردم این سرزمین از آن تاریخ به مبارزات استقلال طلبانه خود ادامه می دهند.هنگامیکه روسیه و چین دو دولت غاصب و استعمارگر شرقی مناطق وسیع ترکستان را به اشغال خود درآوردند موجب قطع روابط مردمان آن سرزمین از همدیگر شدند.سرزمین ترکستان که دارای فرهنگ و تاریخ غنی در میان سرزمینهای شرقی شناخته میشد پس از اشغال توسط روسها و چینی ها راه نشیب و سرازیری گرفته و تا مدتهای مدیدی استعمار و استثمار این دولتها گردید.مردمان ترک با فرهنگی بسیار غنی و تاریخی هزاران ساله از شرق و غرب عالم همیشه باهم در ارتباط بوده اند.همانطوریکه میدانیم سرزمینهای ترکستان در شرق و سرزمینهای روم و آناتولی و آذربایجان در غرب مسکن این اقوام بودند.ترکها دارای تاریخ و فرهنگی غنی جهانی بودند که در سده های گذشته دارای مراکز بزرگ علم و تمدن در جهان بودند.از این مراکز بخارا،سمرقند،کاشغر،خیوه،قازان،تبریز،اورمی،استانبول و گنجه را میتوان نام برد.از زمانهای گذشته این مردمان با وجود مسافات طولانی که در میان سرزمینهایشان بوده ،همیشه باهم در ارتباط بوده اند.پلهای ارتباطی فراوانی ترکستان و ولایات غربی تورکی را باهم مرتبط میساخت.مهمترین عناصر در این ارتباط زبان ترکی و دین اسلام بود که موجبات پیوند مابین ترکان غربی و شرقی شده بود.دانشمندان،عالمان،شاعران و صوفیان فراوانی با تاثیر از این دو عامل و با نوشته ها و سفرهای خویش به مناطق مختلف ترک نشین همیشه این ارتباطها را محفوظ میداشتند.در این میان ارتباط ما بین آذربایجان و ترکستان شرقی به عنوان دو مرکز فرهنگی مهم دنیای ترک قابل توجه است.همانطورکه گفته شد زبان مردمانشان ترکی و دینشان اسلام بوده است.این دو عامل در نزدیکی هرچه بیشتر مردمان آذربایجان و ترکستان شرقی تاثیر فراوانی داشته است.عرفان و تصوف ترکستان بیشترین تاثیراتش را در آذربایجان و آناتولی گذاشته است.بیشترین عالمان دینی و شعرای مهم از این مناطق به سرزمینهای همدیگر مسافرت میکردند.گذشته از این مناطق شهری ترکستان شرقی و آذربایجان نیز نزدیکی بیشتری باهم داشته اند.کاشغر به عنوان مرکز علمی و فرهنگی ترکستان شرقی با شهر تبریز که پایتخت سیاسی و فرهنگی و علمی آذربایجان محسوب میشده دارای روابط نزدیک بوده است.شهر اورمی در آذربایجان و شهر اورومچی در ترکستان شرقی از مراکز فرهنگی مهم این دو ناحیه محسوب میشوند.این دو ناحیه علاوه بر اینکه دارای مردمی با خون و نژاد یکسان هستند و رفت و آمدهای زیادی در طول تاریخ میان ساکنانشان رخ داده،دارای تشابه اسمی نیز میباشند.علاوه بر این دو شهر مناطق مختلفی در ترکستان وجود دارند که از لحاظ اسمی نیز با مناطقی در آذربایجان تشابه دارند.ناحیه تاریم که دارای رود بزرگی به همین نام نیز است و از مراکز کشاورزی ترکستان شرقی محسوب میشود با منطقه تاریم زنجان که دقیقا نقش تاریم ترکستان را دارد هم اسم است.در زبان مردم ترکستان شرقی به منطقه ترکستان، سین جان نیز میگویند که مشابه کلمه زنجان آذربایجان است.

ارتباطات و پیوندهای تاریخی مابین مردم دو ناحیه تنها به ذکر این مسائل منتهی نمیشود.کتابها و آثار دیگر دانشمندان بزرگ تورک همچون دیوان الغات التورک محمود کاشغری و قوتادقو بیلیک یوسف خاص حاجب که در ترکستان شرقی پدید آمدند،از همان زمان در میان مردم آذربایجان نیز دارای جایگاه ویژه ای بوده اند.کتابخانه های دولتی آذربایجان در زمان سلجوقیان،صفویان،افشار و قاجار پر از آثار به وجود آمده در ترکستان شرقی و غربی بوده است.آذربایجانیان نیز به نوبه خود تاثیراتی در ادبیات تورکستان شرقی داشته اند.آثار نظامی،خاقانی،فلکی شیروانی،نسیمی و فضولی تاثیرات زیادی در ادبیات مردمان آن دیار داشته و تاکنون نیز کتابهای این شاعران را در ترکستان شرقی میتوان یافت.

در زمان آمدن مغولها،هزاران نفر از مردم ترکستان شرقی در سپاه خان بزرگ،چنگیزخان حضور داشته اند.هنگامیکه آذربایجان به دست مغولان افتاد،این ناحیه به دلیل همخون و همنژاد بودن با مردمان ترکستان به پایتخت سیاسی و فرهنگی آنها تبدیل شد.پایتخت آنها ابتدا تبریز و بعدها مراغه و سلطانیه شد.اویغورها مردمان این مناطق را بسیار گرامی میداشته اند و در جهت پیشرفت علم و تمدن در این مناطق دانشگاه ها و مکاتب بزرگی احداث کردند.چون در زمان مغولها مکاتبات اداری به ترکی بود و به دلیل اینکه اویغورها مهمترین عناصر فرهنگی و سیاسی حکومت بودند،زبان ترکی به شیوه اویغوری و نیز با خط اویغوری نگاشته میشد.هنوز هم در کتابخانه های آذربایجان نامه ها،فرامین و نیز آثار بسیاری با خط ترکی اویغوری موجود است.این تاثیر تابدانجایی بوده که در زبان مردم آذربایجان که لهجه ترکی غربی بوده نیز تاثیرات فراوان گذاشته است.بسیاری از اویغورها در آن زمان یا ساکن آذربایجان باقی ماندند و یا به ترکستان مهاجرت کردند.آنهایی که در این سرزمین باقی ماندند ادبیات و فرهنگ تورکستان را در آذربایجان پررونق کردند و آنهایی که به ترکستان بازگشتند آثار فرهنگی که در آذربایجان به وجود آمده بود را با خود به تورکستان بردند.

براساس این گفته ها ارتباطات مابین مردمان تورک غرب و شرق به ویژه تورکستان شرقی و آذربایجان همیشه وجود داشته است.به دلیل اشغال ترکستان شرقی توسط چینی ها این ارتباطات کاهش یافته ولی هیچگاه نمی توانسته از بین برود.ما امیدواریم تا دوباره ارتباطها و پیوندها مابین مردمان این دو دیار کهن مثل سابق پررونق و پرحاصل شود.به امید آزادی ترکستان شرقی از چنگال غاصبان  کمونیست.




نوشته شده توسط :babak
یکشنبه 13 اسفند 1391-ساعت 14 و 41 دقیقه و 14 ثانیه
نظرات() 

farhad
پنجشنبه 17 اسفند 1391 ساعت 00 و 22 دقیقه و 56 ثانیه
سلام قبلا هم بهتون سر زده بودم مطالب جدیدی تو سایت گذاشتم که فکر کنم بدردتون میخوره
حمید
دوشنبه 14 اسفند 1391 ساعت 06 و 50 دقیقه و 35 ثانیه
مطلب جالبی بود،خوشحال میشم به وب ما هم سر بزنید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.